Намын дотоод ардчилал, нэр дэвшүүлэх процесс - Бодлогын асуудал №41
Ардчилсан тогтолцоонд улс төрийн намууд нь иргэд сайн дурын үндсэн дээр эвлэлдэн нэгдэж улс төрийн хүсэл зориг, үзэл бодлоо илэрхийлэх, улс төрийн эрх мэдэлд хүрэх, засаглалд оролцох гүүр болдог. Энэ утгаар харвал улс төрийн нам нь засгийн бүх эрх ард түмний мэдэлд байх Үндсэн хуулийн зарчмыг хэрэгжүүлэхэд нэн чухал үүрэгтэй ардчиллын институци билээ. Нам энэхүү үүргээ гүйцэтгэх чадавхаа бүрдүүлж, институцийн хувьд бэхжихэд дотоод ардчилал нь туйлын чухал нөлөөтэй. Ийм ч учраас 2019 онд Үндсэн хуульд туссан нэмэлт, өөрчлөлтөд “Намын дотоод зохион байгуулалт ардчилсан зарчимд нийцсэн, хөрөнгө орлогын эх үүсвэр, зарцуулалт нь нийтэд ил тод байна” гэж заасан (МУҮХ-ийн 19’).
Энэхүү бодлогын цувралд намын дотоод ардчиллын талаарх олон талт ойлголтоос нэр дэвшигчийг тодруулах процессыг онцлон авч үзлээ. Эдүгээ улс төрд идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж буй намуудын нэр дэвшигчдээ тодруулж ирсэн процесс нь сонгуулийн зардал, санхүүжилтийн ил тод байдалтай шууд холбогдох бөгөөд энэ нь сонгогдох эрх, сонгуулийн тэгш оролцоо, улмаар парламентын төлөөлөх чадавхад таагүй нөлөө үзүүлж ирсэн. Үүнийг залруулахад чиглэсэн зарим зохицуулалт 2023 онд батлагдсан Улс төрийн намын тухай хууль, УИХ-ын сонгуулийн хуульд туссан нэмэлт, өөрчлөлтөд багтжээ. Гэсэн хэдий ч намын дотоод ардчиллыг хангах, үүнд нэр дэвшигчдийг тодруулах гэх мэт асуудал нь намын дүрэм, дотоод зохион байгуулалттай шууд холбоотой тул хуулиар нарийвчлан зохицуулах боломжгүй бөгөөд олон улсын стандартыг авч үзвэл чингэх нь угаасаа зохимжгүй юм. Энэ нөхцөлд хуулиар тогтоосон ерөнхий зарчим, зарим тодорхой шаардлагын хүрээнд улс төрийн намууд өөрсдөө юуны түрүүнд манлайлал үзүүлж, дотоод ардчилалтай холбоотой асуудлуудаа олон улсын чиг хандлага, сайн туршлагад дөхүүлэн шинэчлэх нь хэтдээ намын төлөвшил, намын системийн хөгжилд сайн нөлөө үзүүлнэ. Үүнд дөхөм болох зөвлөмжийг энэхүү бодлогын цувралын төгсгөлд толилуулна.
Монголын барааны экспортын үнийн эрсдэлийг зах зээлд үндэслэсэн эрсдэлийн менежментийн аргаар бууруулах нь
Хэвлэн нийтэлсэн: Strategic Support for Economic & Social Growth
Он: 1997
Файлын төрөл: pdf
Файл: /uploads/site/1126/res_mat/Summary of the Final Report on the Land Reform[1].pdf
Түлхүүр үг: agriculture sector, rural land, livestock husbandry, land privatization law, crop land, livestock sector, livestock production system
Хэвлэн нийтэлсэн: PALD Project
Он: 2000
Файлын төрөл: pdf
Файл: /uploads/site/1126/res_mat/Natural resource mapping and seasonal variations and stresses in Mongolia.pdf
Түлхүүр үг: livestock sector, livestock production, natural resource, participatory mapping, natural resource mapping,
Төсвийн ерөнхийлөн захирагчдын эрхлэх асуудлын хүрээний төсвийн дэлгэрэнгүй жагсаалт
Хэвлэн нийтэлсэн: Монгол Улсын Засгийн газар
Он: 2004
Файлын төрөл: pdf
Файл: /uploads/site/1126/res_mat/Bud_2004governers_mong.pdf
Түлхүүр үг: Монгол улсын төсөв, төсвийн ерөнхийлөн захирагчид, төсвийн дэлгэрэнгүй тайлан, төсвийн зарцуулалт, төсвийн орлогын дүн, төсвийн мэдээ
Хэвлэн нийтэлсэн: Хүний Эрхийн Үндэсний Комисс
Он: 2004
Файлын төрөл: pdf
Файл: /uploads/site/1126/res_mat/Humanright_election.pdf
Түлхүүр үг: нэр дэвшүүлэх, нэр дэвшигчдыг тодруулах үйл явц, сонгуулийн үйл явц, иргэдийн сонгох сонгогдох эрх, уих-ын сонгууль, орон нутгийн сонгууль
Хэвлэн нийтэлсэн:
Он: 1992
Файлын төрөл: pdf
Файл: /uploads/site/1126/res_mat/Songuuliin huuli_92-2000_eng.pdf
Түлхүүр үг: electoral law of Mongolia, electoral law 1996, election, parliament of Mongolia
Хэвлэн нийтэлсэн: Монгол Улсын Засгийн газар
Он: 2004
Файлын төрөл: pdf
Файл: /uploads/site/1126/res_mat/generalbudg_2004.mong.pdf
Түлхүүр үг: Монгол улсын төсөв, төсвийн зарлага, төсвийн задаргаа, төсвийн мэдээ, 2004 оны улсын төсөв
Хэвлэн нийтэлсэн: Article XIX
Он: 2002
Файлын төрөл: pdf
Файл: /uploads/site/1126/res_mat/Article 19 memorandum_eng.pdf
Түлхүүр үг: draft law on public radio and television, public service broadcaster, law on public radio and television, Mongolian radio and television
