Сонгуулийн маргаан шийдвэрлэх ажиллагааг боловсронгуй болгох нь
Абстракт
Монгол Улсын 1992 оны Үндсэн хуулийг Үндсэн хуулийн реализм хандлагаар шинжилж, анх батлагдах үеийн улс төрийн зөвшлийн үр дүнд бий болсон “програмчилагдсан зөрчил” хэрхэн төрийн эрх мэдлийн хуваарилалт, хяналт- тэнцлийн тогтолцоонд доголдол үүсгэж ирснийг энэ өгүүлэл тайлбарлана. Нэг талаас хуулийн төслийг бичсэн хүмүүс, нөгөө талаас хэлэлцэж баталсан хүмүүсийн улс төрийн ашиг сонирхол ямагт зөрчилддөг, тэдгээрийн зөвшлийг хууль тусгадаг, тиймээс бүх хууль ямагт програмчилагдсан зөрчилтэй байдаг. Тэдгээр зөрчлийг 1) хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах, 2) шүүхээс тайлбарлах гэсэн хоёр замаар шийдвэрлэдэг. Судалгаанд парламентын болон ерөнхийлөгчийн засгийг дэмжсэн хүчнүүдийн буулт-зөвшлөөс шалтгаалсан институц хоорондын зөрчил, Засгийн газрын тогтворгүй байдалд нөлөөлсөн сонгуулийн мөчлөгийн уялдаа, “зөвшилцөх” хэмээх ойлголтын тайлбарын маргаан зэрэг бодит улс төрийн динамикийг түүхэн жишээ, эрх зүйн өөрчлөлтийн үр нөлөөтэй холбон авч үзэв. 2000, 2019, 2022, 2023 онд Үндсэн хуульд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлтүүд нь эдгээр програмчилагдсан зөрчлийг шат дараатайгаар засч, Ерөнхий сайдыг томилох журам, итгэл үзүүлэх/эс үзүүлэх механизм, сонгуулийн мөчлөгийн асинхрончлол зэргээр дамжуулан гүйцэтгэх засаглалын тогтвортой байдлыг бэхжүүлэхэд чиглэснийг өгүүлэл нотолж байна. Мөн Үндсэн хуулийн цэцийн шийдвэр ч програмчилагдсан зөрчлийг засах гол арга зам байдгийг харуулна. Эцэст нь, Монгол Улсын Үндсэн хууль нь нэмэлт, өөрчлөлт, шүүхийн тайлбар, улс төрийн жишиг-заншилтай уялдан “цогц Үндсэн хууль” шинжид алхам алхмаар дөхөж буйг харуулна.
Хэвлэн нийтэлсэн:
Он: 2004
Файлын төрөл: pdf
Файл: /uploads/site/1126/res_mat/Elderly_bul2_mon.pdf
Түлхүүр үг: хүний хөгжил, хүн амын өсөлт, өндөр настны тоо, өндөр настны бүтэц
Хэвлэн нийтэлсэн:
Он: 2002
Файлын төрөл: pdf
Файл: /uploads/site/1126/res_mat/mon gen chapter6_mon.pdf
Түлхүүр үг: эдийн засгийн идэвхийн хүйсийн ялгаатай байдал, хүйсийн ялгаатай байдал, ажиллах хүчний ялгаатай байдал, ажил эрхлэлтийн хүйсийн ялгаа, эдийн засгийн үйл ажиллагааны хүйсийн ялгаа
Хэвлэн нийтэлсэн: Конрад Аденаурын сан
Он: 2004
Файлын төрөл: pdf
Файл: /uploads/site/1126/res_mat/SMPBM04.6_mong.pdf
Түлхүүр үг: сонгууль, нийгэм эдийн засаг, улс төр, засгийн газрын бодлого, улс төрийн нам, сонгогчид, сант марал
Хэвлэн нийтэлсэн: Конрад Аденаурын сан
Он: 2004
Файлын төрөл: pdf
Файл: /uploads/site/1126/res_mat/SMPBM04.3.pdf
Түлхүүр үг: сонгууль, нийгэм, улс төр, улс төрийн нам, сонгогчид, сант марал
Хэвлэн нийтэлсэн: Sant Maral
Он: 2004
Файлын төрөл: pdf
Файл: /uploads/site/1126/res_mat/SMPBE04.3_santmaral.pdf
Түлхүүр үг: election, social and economic policy, government policy of Mongolia, political party, voters, sant maral
Хэвлэн нийтэлсэн: UNDP
Он: 2003
Файлын төрөл: pdf
Файл: /uploads/site/1126/res_mat/Grassland_2003_eng.pdf
Түлхүүр үг: grassland management, agriculture, private sector, land management
Хэвлэн нийтэлсэн: НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөр
Он: 2004
Файлын төрөл: pdf
Файл: /uploads/site/1126/res_mat/malchdiin hurungu_mon.pdf
Түлхүүр үг: орон нутгийн эдийн засаг, малчдын хөрөнгө, мал аж ахуй, малчин өрхийн орлого зарлага, малчдын зээл, малчдын хоршоо
Малжуулалтаар малчин өрхүүдийн орлогыг нэмэгдүүлж, амьжиргааг баталгаажуулах стратегийн үр дүнг үнэлэх нь
Хэвлэн нийтэлсэн: НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөр
Он: 2003
Файлын төрөл: pdf
Файл: /uploads/site/1126/res_mat/PRG Maljuulalt Mon.pdf
Түлхүүр үг: ядуурал, хөдөлмөр эрхлэлт, орон нутгийн эдийн засаг, малчдын хөрөнгө, бэлчээрийн мал аж ахуй, малчдын аж байдал, мал аж ахуй, малжуулалт
Хэвлэн нийтэлсэн:
Он: 2003
Файлын төрөл: pdf
Файл: /uploads/site/1126/res_mat/ITLaw_comments_mong.pdf
Түлхүүр үг: мэдээллийн технологийн хууль, электрон худалдаа, мэдээлэл холбооны технологи, технологийн үйлчилгээ, интернетийн үйлчилгээ
Хэвлэн нийтэлсэн: UNDP
Он: 2004
Файлын төрөл: pdf
Файл: /uploads/site/1126/res_mat/malchdiin hurungu_eng.pdf
Түлхүүр үг: herders assets, herder’s cooperatives, rural economic development, herder households income expenditures, agriculture sector, re-stocking herders assets