Улс төрийн нам, сонгууль,
Ардчилсан сайн засаглал,
#СонгуулийнАжиглалт,
Судалгаа,
2025,
Сонгуулийн маргаан шийдвэрлэх ажиллагааг боловсронгуй болгох нь
Хэвлэн нийтэлсэн: Нээлттэй Нийгэм Форум
Он: 2025
Төрөл: Судалгаа
Файл татах: Үзэх
Түлхүүр үг: Үндсэн хууль, төрийн эрх мэдлийн хуваарилалт, хяналт-тэнцэл, програмчилагдсан зөрчил, Үндсэн хуулийн реализм, нэмэлт өөрчлөлт.
Хөтөлбөр: Ардчиллын институцүүдийг бэхжүүлэх нь
Абстракт
Монгол Улсын 1992 оны Үндсэн хуулийг Үндсэн хуулийн реализм хандлагаар шинжилж, анх батлагдах үеийн улс төрийн зөвшлийн үр дүнд бий болсон “програмчилагдсан зөрчил” хэрхэн төрийн эрх мэдлийн хуваарилалт, хяналт- тэнцлийн тогтолцоонд доголдол үүсгэж ирснийг энэ өгүүлэл тайлбарлана. Нэг талаас хуулийн төслийг бичсэн хүмүүс, нөгөө талаас хэлэлцэж баталсан хүмүүсийн улс төрийн ашиг сонирхол ямагт зөрчилддөг, тэдгээрийн зөвшлийг хууль тусгадаг, тиймээс бүх хууль ямагт програмчилагдсан зөрчилтэй байдаг. Тэдгээр зөрчлийг 1) хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах, 2) шүүхээс тайлбарлах гэсэн хоёр замаар шийдвэрлэдэг. Судалгаанд парламентын болон ерөнхийлөгчийн засгийг дэмжсэн хүчнүүдийн буулт-зөвшлөөс шалтгаалсан институц хоорондын зөрчил, Засгийн газрын тогтворгүй байдалд нөлөөлсөн сонгуулийн мөчлөгийн уялдаа, “зөвшилцөх” хэмээх ойлголтын тайлбарын маргаан зэрэг бодит улс төрийн динамикийг түүхэн жишээ, эрх зүйн өөрчлөлтийн үр нөлөөтэй холбон авч үзэв. 2000, 2019, 2022, 2023 онд Үндсэн хуульд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлтүүд нь эдгээр програмчилагдсан зөрчлийг шат дараатайгаар засч, Ерөнхий сайдыг томилох журам, итгэл үзүүлэх/эс үзүүлэх механизм, сонгуулийн мөчлөгийн асинхрончлол зэргээр дамжуулан гүйцэтгэх засаглалын тогтвортой байдлыг бэхжүүлэхэд чиглэснийг өгүүлэл нотолж байна. Мөн Үндсэн хуулийн цэцийн шийдвэр ч програмчилагдсан зөрчлийг засах гол арга зам байдгийг харуулна. Эцэст нь, Монгол Улсын Үндсэн хууль нь нэмэлт, өөрчлөлт, шүүхийн тайлбар, улс төрийн жишиг-заншилтай уялдан “цогц Үндсэн хууль” шинжид алхам алхмаар дөхөж буйг харуулна.
Хэвлэн нийтэлсэн: Нээлттэй Нийгэм Форум
Он: 2025
Төрөл: Судалгаа
Файл татах: Үзэх
Түлхүүр үг: Үндсэн хууль, төрийн эрх мэдлийн хуваарилалт, хяналт-тэнцэл, програмчилагдсан зөрчил, Үндсэн хуулийн реализм, нэмэлт өөрчлөлт.
Хөтөлбөр: Ардчиллын институцүүдийг бэхжүүлэх нь
Шинэ
Яагаад төсвийн төвлөрлийг сааруулах нь чухал вэ? Сүүлийн жилүүдэд Монгол Улсын төсөвт төвлөрч буй орлогын хэмжээ нэмэгдэж, орон нутгийн төсвийн орлогын Улсын нийт төсөвт болон ДНБ-д эзлэх хувь хэмжээ тасралтгүй буурч байна. Аливаа улс орны төвлөрсөн, эс төвлөрсөн байдлыг илтгэдэг гол үзүүлэлт нь улсын төсвийн орлого болон ДНБ-д эзлэх орон нутгийн төсвийн орлого юм.
Хэвлэн нийтэлсэн:Нээлттэй Нийгэм Форум
Он:2010
Төрөл:Бодлогын асуудал
Файл татах:/uploads/site/1126/res_mat/res_mat-33.pdf
Түлхүүр үг:төсөв, монгол орны төсөв, төсвийн үйл явц, орон нутгийн төсөв, ДНБ, төсвийн төвлөрөл
Хөтөлбөр:Нийтийн төсөв, санхүүгийн удирдлагыг сайжруулах
Шинэ
Энэхүү хэлэлцүүлгийн материалд байгалийн баялаг ашигт малтмалын олборлолтоос орох орлогыг удирдахтай холбогдон гардаг сорилтууд ба түүнийг давах бодлогын зөвлөмжүүд, түүнчлэн Улсын Санхүүгийн Удирдлага ба энэ чиглэлд байгалийн эрдэс баялаг үйлдвэрлэгч орнууд авч хэрэгжүүлбэл зохилтой шинчлэлийн асуудлыг авч үзэв.
Хэвлэн нийтэлсэн:Олон Улсын Валютын сан
Он:2010
Төрөл:Судалгаа
Файл татах:/uploads/site/1126/res_mat/res_mat-34.pdf
Түлхүүр үг:ашигт малтмал, олон улсын санхүүгийн удирдлага, байгалийн баялаг, олборлолт, ашигт малтмал олборлогч улс, эрдэс баялаг, ашигт малтмалын нөөц
Хөтөлбөр:*
Шинэ
ННФ-с гаргаж байгаа анхны дугаар Бодлогын асуудал цуврал сэтгүүлд сонгогчдын нэрийн жагсаалт үйлдэх, хянах үйл явц, сонгуулын хороодын томилгоо, үйл ажиллагааны ил тод байдал, саналын хуудас зарцуулах, хянахтай холбоотой хуулийн одоогийн зохицуулалтыг олон улсын стандарттай харьцуулсан үнэлгээ, хууль хэрэгжүүлэхэд тулгарч буй бэрхшээл, тэдгээрийг зөв зохистой шийдэх арга замыг талаарх тодорхой санал зөвлөмж, холбогдох олон улсын туршлагаас тусгасан болно.
Хэвлэн нийтэлсэн:Нээлттэй Нийгэм Форум
Он:2010
Төрөл:Бодлогын асуудал
Файл татах:/uploads/site/1126/res_mat/res_mat-31.pdf
Түлхүүр үг:сонгууль, сонгуулийн санал, улс төр, улс төрийн нам, сонгогчид, сонгуулийн систем, сонгуулийн хууль
Хөтөлбөр:Ардчиллын институцүүдийг бэхжүүлэх нь
Шинэ
Ардчилал, Сонгуульд Туслах Олон Улсын Хүрээлэнгээс хэвлэн гаргаж байгаа энэхүү номд сонгуулийн тогтолцоо, түүний үр дагаврын тухай маш чухал мэдлэг мэдээллийг багтааж, нарийн түвэгтэй ойлголтуудыг хүртээмжтэй байдлаар тайлбарлан танилцуулжээ. Ардчилсан шилжилт, шинэчлэлийн үйл явцын гол асуудлуудыг практик талаас нь дэлхийн цар хэмжээнд авч үзсэн, энгийн, ойлгомжтой байдлаар бичигдсэн зэрэг нь энэхүү гарын авлагыг тогтвортой ардчиллыг хөгжүүлэх үйлсэд гар бие оролцож буй хүн бүрт чухал хэрэгтэй ном болгожээ.
Хэвлэн нийтэлсэн:Нээлттэй Нийгэм форум
Он:2010
Төрөл:Гарын авлага
Файл татах:/uploads/site/1126/res_mat/2019/ElectoralSystem.pdf
Түлхүүр үг:Сонгуулийн тогтолцооны бүтэц зохион байгуулалт - Ардчилал, сонгуульд туслах Олон Улсын хүрээлэнгийн гарын авлага
Хөтөлбөр:Ардчиллын институцүүдийг бэхжүүлэх нь
Шинэ
Өнөөдөр Улаанбаатар хотын нийт хүн амын 60 орчим хувь нь Улаанбаатар хотын гэр хороололд цэвэр ус, ариун цэвэр эрүүл ахуй, зам харилцаа, нийтийн тээвэр унаа зэрэг орчин үеийн нийтийн аж ахуйн дэд бүтцийн үйлчилгээ сул, сургууль цэцэрлэг, эмнэлэг зэрэг нийгмийн дэд бүтэц дутмаг хүндхэн орчинд амьдарч байна. Гэр хороолол ямар нэг төлөвлөлтгүйгээр өргөжин тэлж хотжилтын мөн чанар болох ажилгүйдэл, замын бөглөрөл, агаарын бохирдол, байгаль орчны бохирдол зэрэг тулгамдсан асуудал бодитойгоор нүүрлэж байна.
Хэвлэн нийтэлсэн:Дэлхийн Банк
Он:2010
Төрөл:Судалгаа
Файл татах:/uploads/site/1126/res_mat/res_mat-27.pdf
Түлхүүр үг:УБ хот, агаарын бохирдол, гэр хорооллын дулаан хангамж, усан хангамж, хог хаягдлын менежемент, нийтийн тээвэр, гэр хорооллын хөгжлийн бодлого, улаанбаатарын хөгжил, гэр хорооллын хөгжил, хог хаягдал, зам тээврийн хөгжил, гэр хорооллын цахилгаан, гэр хорооллын ус, гэр хорооллын халаалт, дулааны хангамж
Хөтөлбөр:*
Шинэ
Монгол Улсын иргэн Үндсэн хуулийн дагуу “Төр, түүний байгууллагаар хууль ёсоор тусгайлан хамгаалбал зохих нууцад хамаарахгүй асуудлаар мэдээлэл хайх, хүлээн авах эрхтэй.” Тиймээс “хууль ёсоор тусгайлан хамгаалсан” нууц мэдээлэл хэр өргөн хүрээг хамарч буйгаас иргэдийн мэдээлэл авах эрх чөлөө хэдий хэмжээнд хэрэгжих нь шалтгаална хэмээн үзсэний үүднээс энэхүү бодлогын судалгааг гүйцэтгэв.
Хэвлэн нийтэлсэн:Нээлттэй Нийгэм Форум
Он:2010
Төрөл:Судалгаа
Файл татах:/uploads/site/1126/res_mat/res_mat-231.pdf
Түлхүүр үг:Иргэний мэдэх эрх ба төрийн нууцын зохицуулалт
Хөтөлбөр:Ардчиллын институцүүдийг бэхжүүлэх нь
Шинэ
Энэхүү улирлын тайланд дэлхийн санхүү, эдийн засгийн хямрал Монгол Улсын эдийн засагт хэрхэн нөлөөлж байгааг үргэлжлүүлэн судаллаа.
Хэвлэн нийтэлсэн:Нээлттэй Нийгэм Форум
Он:2010
Төрөл:Судалгаа
Файл татах:/uploads/site/1126/res_mat/res_mat-26.pdf
Түлхүүр үг:дэлхийн эдийн засгийн хямрал, эдийн засгийн хямрал ба Монгол, банк санхүүгийн салбар, мөнгөний бодлого, засгийн газрын төсөв сангийн бодлого
Хөтөлбөр:Нийтийн төсөв, санхүүгийн удирдлагыг сайжруулах
Шинэ
Энэхүү судалгаагаар МУ-д хараат бус шүүхийг тогтооход нэн тэргүүнд шаардлагатай ямар өөрчлөлт хүлээгдэж байгааг, шүүх эрх мэдлийг бусад эрх мэдэлтэй хяналт, тэнцвэртэй болгох, шүүгчийн албаны хараат бус байдлыг ханган, шүүгчийн хувийн хараат бус байдал, хариуцлагыг дээшлүүлэх гэсэн 3 үндсэн багц асуудлын хүрээнд судалж, зөвлөмж боловсрууллаа.
Хэвлэн нийтэлсэн:Нээлттэй Нийгэм Форум
Он:2010
Төрөл:Судалгаа
Файл татах:/uploads/site/1126/res_mat/res_mat-23.pdf
Түлхүүр үг:монгол улсын шүүхийн шинэчлэл, шүүхийн хараат бус байдал, эрх мэдлийн хуваарилалт, хяналт тэнцвэр, шүүгчийн хариуцлага, шүүгчийн ёс зүй, гүйцэтгэх ба хууль тогтоох эрх мэдэл
Хөтөлбөр:Шүүхийн хараат бус байдлыг бэхжүүлэх
Шинэ
2010-02-01
Монгол улсын төв, орон нутгийн харилцааг шинэчлэн тодорхойлох нь: Орон нутгийн удирдлагын шинэтгэлийг хэрэгжүүлэх боломжит чиглэлүүд
2010-02-01
Зохиогч: Орон нутгийн засаглалыг дэмжих хөтөлбөр
Хэвлэн нийтэлсэн: НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөр
Он: 2008
Файлын төрөл: pdf
Файл: /uploads/site/1126/res_mat/res_mat-19.pdf
Түлхүүр үг: орон нутгийн удирдлага, орон нутгийн засаг захиргаа, орон нутгийг дэмжих хөтөлбөр, орон нутгийн хөгжил
Хэвлэн нийтэлсэн: НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөр
Он: 2008
Файлын төрөл: pdf
Файл: /uploads/site/1126/res_mat/res_mat-19.pdf
Түлхүүр үг: орон нутгийн удирдлага, орон нутгийн засаг захиргаа, орон нутгийг дэмжих хөтөлбөр, орон нутгийн хөгжил
Хэвлэн нийтэлсэн:НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөр
Он:2008
Төрөл:
Файл татах:/uploads/site/1126/res_mat/res_mat-19.pdf
Түлхүүр үг:орон нутгийн удирдлага, орон нутгийн засаг захиргаа, орон нутгийг дэмжих хөтөлбөр, орон нутгийн хөгжил
Хөтөлбөр:Ардчиллын институцүүдийг бэхжүүлэх нь
Шинэ
2010-02-01
Rethinking State-Local Relations in Mongolia Today: Possible Directions for Local Government Reform /darft/
2010-02-01
Зохиогч: Tony Levitas
Хэвлэн нийтэлсэн: UNDP Local Government Support Project
Он: 2008
Файлын төрөл: pdf
Файл: /uploads/site/1126/res_mat/res_mat-20.pdf
Түлхүүр үг: local government reform in Mongolia, local government, local government development, local governments in Mongolia
Хэвлэн нийтэлсэн: UNDP Local Government Support Project
Он: 2008
Файлын төрөл: pdf
Файл: /uploads/site/1126/res_mat/res_mat-20.pdf
Түлхүүр үг: local government reform in Mongolia, local government, local government development, local governments in Mongolia
Хэвлэн нийтэлсэн:UNDP Local Government Support Project
Он:2008
Төрөл:
Файл татах:/uploads/site/1126/res_mat/res_mat-20.pdf
Түлхүүр үг:local government reform in Mongolia, local government, local government development, local governments in Mongolia
Хөтөлбөр:Ардчиллын институцүүдийг бэхжүүлэх нь