Социализмын дараах монголчууд: эдийн засгийн тэмүүлэл, улс төрийн хөгжил, соёлын төрх бага хурал

A- A A+
Социализмын дараах монголчууд: эдийн засгийн тэмүүлэл, улс төрийн хөгжил, соёлын төрх бага хурал

2011 оны 6 дугаар сарын 27-29
Нээлттэй Нийгэм Форумын хурлын танхим

Нээлттэй Нийгэм Форум ТББ, АНУ-ын Эмори их сургуулийн бүс нутгуудын судалгааны төсөлтэй хамтран “Социализмын дараах монголчууд” сэдэвт бага хурлыг зохион байгуулж байна. Бага хуралд оролцож буй дотоод, гадаадын эрдэмтэн судлаач, бодлого боловсруулагч, төр, иргэний нийгэм болон шашны зүтгэлтэн 70 гаруй хүн гурав хоногийн туршид Монголын нийгэм, улс төрийн хөгжил, эдийн засгийн өсөлт, соёлын болон оюун санааны амьдралд гарч буй өөрчлөлтүүдийн харилцан хамаарлыг судалсан 30 орчим илтгэл сонсч хэлэлцэх юм.

Монгол бол Төв болон Зүүн Азийн бүс нутгийн хэмжээнд нийгэм-соёл, эдийн засаг, улс төрийн шилжилтийг эрчимтэй бөгөөд дэвшилтэт арга замаар хэрэгжүүлж буй пост-социалист улс орон,  Орос, Хятадын дунд байрлах геополитикийн чухал цэг болоод зогсохгүй байгалийн баялагтаа тулгуурлан эрчимтэй өсөж буй үндэсний эдийн засаг юм. Энэ ч утгаараа улс төр - эдийн засаг, нийгэм - соёлын эрч өөрчлөлтөд өртсөн “эмзэг” улс сэргэн, бүс нутгийн хэмжээнд нөлөөгөө өргөжүүлэх боломжийг  Монголын жишээн дээр судалж болох юм. Нөгөө талаас,шилжилтийн явцад улс орны хөгжлийн сонголтуудад дотоодын болон бүс нутаг, дэлхий нийтийн хэмжээний хүчин зүйлс нөлөөлж, заримдаа зөрчил үүсгэж байдгийг мөн харж болно. Монголын нийгэм, монголчуудын амьдралд гарч буй өөрчлөлтүүдийг судлах сонирхол нэмэгдэж байгаа энэ үед зохиогдож буй уг бага хурал нь нэг талаас гадаад, дотоодын эрдэмтэн судлаачдын хамтын ажиллагаа, хамтын санаачилгыг өрнүүлэх, нөгөө талаас Монголын нийгмийг хөгжлүүлэх үйл явцад оролцож буй, энэхүү үйл явцыг бодлого шийдвэрээр удирдан чиглүүлж буй талуудад ажилдаа тусгах санаа олох, анхаарах асуудлуудыг тодруулж авахад нь туслах ач холбогдолтой юм.

Зохион байгуулагчид:

АНУ-ын Эмори их сургуулийн “Бүс нутгийн эрсдэлд өртсөн улс орнууд” төсөл (States at Regional Risk project)  нь улс орны тогтворгүй байдал, сэргэн мандалтын учир шалтгаан, нөхцөл байдлыг тодруулах   зорилготой бага хурал, сургалт семинар зохион байгуулах замаар бодлого боловсруулагч, иргэний нийгмийн зүтгэлтэн, олон улсын эрдэмтэн судлаачдын дунд харилцан яриа, ойлголцол бий болгох зорилго тавьж байна.

Нээлттэй Нийгэм Форум (ННФ) нь бодлого боловсруулах үйл явцад иргэд, иргэний нийгмийн идэвхтэй оролцоог хангах замаар ардчилал, нийгмийн шударга ёсыг бэхжүүлэх эрхэм зорилготой үндэсний төрийн бус байгууллага юм. Бодлого, шийдвэр гаргахад олон талын оролцоог хангах зорилгоор ННФ нь төрийн болон иргэний нийгэм, бие даасан судлаач, иргэдийг өргөнөөр хамруулсан бодлогын яриа, судалгаа шинжилгээнд тулгуурласан хэлэлцүүлэг өрнүүлэн ажиллаж байна.

АНУ-ын Амхерст хот дахь Массачусеттс мужийн их сургуулийн профессор Ричард Таупиер нь байгаль орчны эдийн засгийн асуудлаар магистрийн зэрэг, дараа нь бүс нутгийн байгаль орчны төлөвлөлтийн асуудлаар докторын зэрэг хамгаалсан. Эдүгээ доктор Таупиер нь түүхийн ухаанаар докторын зэрэг горилж байгаа бөгөөд түүний судалгааны чиглэл нь Төв Азийн Бурханы шашны соёл, түүн дотроо Монгол, Түвдийн улс төр, соёлын түүх юм. 2009 онд Фулбрайтын тэтгэлэгт хөтөлбөрийн ахлах судлаачаар шалгарсан доктор Таупиер 2009-2010 онд Монгол Улсын Их Сургуульд ажилласан юм.


Бага хурлыг Нью Йорк хотын Рубины Сан (АНУ), Улаанбаатар дахь Америкийн элчин сайдын яам дэмжин ажиллаж байна.

Оролцогчид:

Бага хуралд Монголын эрдэмтэн судлаач, Англи, Америк, Унгарын Монгол судлаач эрдэмтэн, Монголын төр, иргэний нийгэм, хувийн салбар, шашны төлөөлөл, мөн бүс нутаг болон дэлхийн хэмжээнд нөлөө бүхий шашны тэргүүнүүд илтгэл тавьж оролцох юм. Онцолбол, АНУ-аас МУ-д суугаа элчин сайд Ж. Аддлтон, Түвд Монголын соёлын төвийн тэргүүн Ажаа гэгээн, Халимагийн Шажин лам Тело Рембүчи, УИХ-ын  гишүүн хуульч Х. Тэмүүжин, эдийн засагч Ч.Хашчулуун, үндэсний аюулгүй байдлын асуудлаар мэргэшсэн судлаач М. Батчимэг, Монгол судлаач антропологич Девид Снийт, Австрийн ШУА-д судалгааны хөтөлбөр хэрэгжүүлж буй антропологич Л. Мөнх-Эрдэнэ, нийгмийн зүтгэлтэн, зохиолч Ц. Оюунгэрэл, гэр бүл судлаач Т.Намжил, урлаг судлаач Энн Нортон, пастор Ж.Пүрэвдорж, бөө Түвшинтөгс нар илтгэл тавьж оролцох бөгөөд МУИС-ийн ректор С. Төмөр-Очир, МУ-ын ШУТИС-ийн ректор Б.Дамдинсүрэн нар хурлын нээлтэнд хүрэлцэн ирж үг хэлнэ.    

Бага хурлын тухай нэмэлт мэдээлэл, илтгэлүүдийн хураангуйг монгол, англи хэл дээр http://sarr.emory.edu/MongoliaConference/Mongolians-After-Socialism-Conference3.html сайтаас үзэж болно.